Вести
Димитров: Не е европски македонскиот јазик да стане пречка

Вицепремиерот за европски прашања Никола Димитров денеска изјави дека не е европски, македонскиот јазик да стане пречка во евроинтегративниот процес на земјата.
„Ако ЕУ дозволи на некој начин ова да биде пречка, тогаш нема да ја заслужи придавката во своето име „европска“ и не знам дали ќе можеме да веруваме во таква Европска унија. Мора мудрост и почит, нема пријателство без взаемна почит. Сите што сакаат македонскиот народ да му бидат блиски и пријатели мора да не прифатат кои сме и каков јазик зборуваме, а ние зборуваме македонски јазик. Без елементарна почит не може да се развива блискост или пријателство. Никој друг на светот, ниту една друга држава, соседнака или подалечна, нема право да се меша во нашето право на самоопределување“, изјави Димитров која ја предводеше владината делегација која положи цвеќе на Могилата на непобедените во Прилеп по повод прославата на 11 Октомври- Денот на народното востание.
Димитров претходно по повод празникот на Фејсбук претходно напиша дека сега треба европскиот начин на живот да се донесе дома за просперитетна држава и силна економија, со добри работни места и плати, со правда за сите, со европско образование и здравство, со чиста животна средина.
види ги сите денешни вести
Филипче: Преговараме со сите политички партии за соработка на изборите

Лидерот на Социјадемократски сојуз (СДСМ), Венко Филипче не ја исклучува можноста за коалиција со Демократската унија за интеграција (ДУИ) и со Арбен Таравари од Алијанса за Алабанците на претстојните локални избори.
Одговарајќи на новинарско прашање за можна коалиција меѓу СДСМ и ДУИ и крилото на АА на Таравари, тој рече дека коалицијата од 14 партии е веќе потврдена и се прават заеднички советнички листи според неа. Додаде дека процесот за разговори со други партнери допрва почнува и ќе разговараат со сите политички партии.
„Ќе разговараме со сите политички партии, меѓутоа принципите на коалиција значат дека коалиционите партнери прво треба да се почитуваат, понатаму да се целосно согласни околу програмите кои ќе ги ветиме на граѓаните, односно да ги имплементираме научените лекции од претходните коалиции кои на некој начин го оштетија имиџот на СДСМ“, изјави Филипче.
Додаде дека неговата партија е „апсолутно подготвена за каков и да е изборен циклус во претстојниот период“, доколку има и предвремени парламентарни избори.
Не откри конкретни имиња на кандидати за градоначалници затоа што, како што рече, смета дека „не е фер тоа да го прави додека траат внатрепартиските процедури“.
Филипче ги коментираше и последните случувања во владината коалиција, откако Таравари излезе од ВРЕДИ и рече дека е само прашање на време кога таа коалиција ќе се распадне бидејќи како што вели, се покажало дека суштински ништо не ги врзува.
Алијансата за Албанците предводена од Таравари реши на претстојните локални избори да настапат со свои листи за советници. По оваа одлука неговите коалициските партии во ВРЕДИ одлучија коалицијата да стане партија, но без Алијансата.
Премиерот Христијан Мицкоски уверува дека владината коалиција е цврста, стабилна и со големо мнозинство, а последната средба со Таравари беше оценета како конструктивна.
Неодамна министерот за животна средина и вицепремиер Изет Меџити и лидерот на Демократското движење од коалицијата Вреди изјави дека очекува Таравари исто како што ја напушти коалицијата „Влен“ за претстојните локални избори, така да ја напушти и Владата и му порача дека „не може и да соработува со ДУИ и да биде дел од Владата“.
Индија тврди дека Пакистан извршил воздушни напади со „дронови и ракети“

Индиската влада во четврток (8 мај) соопшти дека Пакистан започнал воздушен напад преку ноќ користејќи „дронови и ракети“, пред Њу Делхи да возврати со уништување на систем за воздушна одбрана во Лахор.
„Пакистан се обиде да нападне голем број воени цели користејќи дронови и ракети“, соопшти индиското Министерство за одбрана. Оттаму додаваат дека „тие биле неутрализирани“ од системите за воздушна одбрана.
Њу Делхи соопшти дека целните области вклучуваат локации во Џаму и Кашмир, кој е под индиска администрација и индиската држава Пенџаб - вклучувајќи ги клучните градови Амритсар, Лудијана, Чандигар - како и Буџ во државата Гуџарат.
„Отпадоците од овие напади сега се собираат од голем број локации“, додаде Министерството за одбрана.
Министерството за одбрана соопшти дека во четврток наутро неговата војска „ги таргетирала радарите и системите за воздушна одбрана на голем број локации во Пакистан“, велејќи дека „одговорот бил во ист домен, со ист интензитет, како и на Пакистан“.
Се додава дека „веќе е дознаено дека системот за воздушна одбрана во Лахор е неутрализиран“.
Индија, исто така, го обвини Пакистан дека „го зголемил интензитетот на неиспровоцираното пукање преку Линијата на контрола користејќи минофрлачи и тешка артилерија“ преку де факто границата во Џаму и Кашмир.
Индија, исто така, соопшти дека бројот на луѓе убиени од пакистанско пукање по ескалацијата на насилството во среда се искачил на 16, вклучувајќи меѓу жртвите три жени и пет деца.
Индија додаде дека останува посветена на „неескалација, под услов таа да биде почитувана од страна на пакистанската војска“.
Се очекува Трамп да објави „трговски договор“ со Велика Британија

Соединетите Држави и Велика Британија наводно денеска (8 мај) треба да објават трговски договор што би можел да има импликации врз царините на претседателот Доналд Трамп, но обемот на договорот би можел да биде ограничен.
„Њујорк тајмс“ и „Политико“ објавија дека договорот ќе биде склучен со Велика Британија, повикувајќи се на повеќе лица запознаени со плановите, додека „Волстрит џурнал“ пишува дека тоа ќе биде само „рамка“ на договор.
Тоа би бил првиот ваков трговски договор откако Трамп воведе царини врз американските трговски партнери на 2 април.
Претседателот воведе царини од 10 проценти на увозот од целиот свет, вклучително и за Велика Британија, но привремено ги замрзна повисоките царини за десетици земји за да даде простор за преговори.
Трамп вчера напиша дека ќе биде објавен „голем трговски договор“ со „голема и високо почитувана земја“.
Сепак, медиумите и аналитичарите рекоа дека не е јасно дали е финализиран договорот на САД со Велика Британија или дали двете земји ќе објават само рамка за договор што ќе биде предмет на понатамошни преговори.
Официјален Лондон соопшти дека британскиот премиер Кир Стармер ќе ги даде „најновите информации“ за трговските разговори со Соединетите Држави во четврток.
„Разговорите за договор меѓу нашите земји продолжуваат со темпо и премиерот ќе информира за ова подоцна денеска“, изјави портпаролката на британската влада.
Стармер, кој како Трамп ја освои власта минатата година, се залагаше за трговски договор пред Трамп да го започне „ударот“ со зголемени царини врз Велика Британија и земјите ширум светот.
Постигнувањето договор по Брегзит со Соединетите Држави беше многу важно за Велика Британија откако таа излезе од Европската Унија на почетокот на деценијата.
Лондон е заинтересиран да постигне некаков договор со Вашингтон, пред самитот ЕУ-Велика Британија на 19 мај, поради ресетирање на врските со блокот од 27 земји.
Договорот меѓу САД и Велика Британија би можел да се покаже како проблематичен за ЕУ, која се бори да постигне прифатлив трговски договор со Соединетите Држави.
Велика Британија оваа недела склучи договор за слободна трговија со Индија, нејзин најголем таков договор откако ја напушти ЕУ, откако преговорите беа повторно започнати во февруари по американските закани за царини.
ЕУ останува најголемиот трговски партнер на Велика Британија, додека САД се најголемата единствена земја-трговски партнер на Велика Британија.
Трамп со недели тврди дека земјите се подготвуваат да склучат трговски договори со Соединетите Држави.
Извештаите сугерираат дека Вашингтон може да намали одредени царини за британските производи во замена за ослободување од данокот на дигитални услуги на Велика Британија што го плаќаат американските технолошки гиганти.
Лондон не возврати на царината од 10 проценти наметната од Трамп за увозот од Велика Британија, ниту на повисоките давачки од 25 проценти за челик, алуминиум и автомобилскиот сектор.
Се очекува Централната банка на Англија да ја намали својата клучна каматна стапка за четвртина поен во четврток, бидејќи планираните царини на Трамп се закануваат да го ослабат глобалниот економски раст.
Стармер го посети Вашингтон на крајот на февруари, делумно за да разговара за царините и си замина со надеж дека може да се постигне долгоочекуван договор.
Трамп во тоа време ја претстави можноста за „одличен“ договор, поздравувајќи го Стармер како тежок преговарач.
Стармер за време на неговата посета му врачи на Трамп покана да се сретне со кралот Чарлс III на втора државна посета за која Лондон се надева дека ќе ги зајакне трансатлантските врски.
Седумдест и осумгодишниот републиканец долго време е гласен обожавател на британското кралско семејство. Тој исто така има близок афинитет кон Велика Британија, бидејќи неговата мајка е родена во Шкотска, каде што тој поседува терен за голф.
Втор ден од конклавата за избор на нов папа

Најголемата конклава во историјата на Католичката црква треба да продолжи денеска, кога би можеле да се одржат четири круга гласање, бидејќи новиот папа не беше прогласен вчера, како што се очекуваше, по едно гласање.
Папата Франциск, роден во Аргентина, кој почина во април, беше избран на крајот од вториот ден, по пет круга гласање. Осум години претходно, беа потребни два дена Германецот Бенедикт XVI да се прогласи за папа.
Кардиналите вчера (7 мај) почнаа да избираат нов водач за 1,4 милијарди католици во светот. Вечерта, од специјално поставен оџак видлив од плоштадот „Свети Петар“ во Ватикан се издигаше црн чад, сигнализирајќи дека новиот папа не е избран.
За избор на папа е потребно двотретинско мнозинство, или 89 гласови. Кога од оџакот се појавува бел чад, тоа е сигнал дека е избран нов црковен водач.
Рекордни 133 кардинали од 70 земји учествуваат во тајното гласање, во споредба со 115 од 48 земји на последната конклава одржана во 2013 година. Растот ги одразува напорите на покојниот папа Франциск да го прошири досегот на Црквата за време на неговиот 12-годишен понтификат.
Нема јасни фаворити за нов папа, иако италијанскиот кардинал Пјетро Паролин и филипинскиот кардинал Луис Антонио Тагле се сметаат за водечки кандидати. Паролин беше државен секретар, втора највисока позиција во Ватикан, за време на речиси целиот понтификат на папата Франциск.
Неговата улога и умерените ставови за многу општествени прашања укажуваат дека доколку биде избран за папа, тој ќе ги продолжи политиките на својот претходник. Во исто време, изворите тврдат дека тој можел да помири различни фракции во Црквата.
Фаворит за нов папа од Азија, филипинскиот кардинал Луис Антонио Тагле е харизматичен умерен човек кој често се нарекува „азиски Франциск“. Шеесет и четиригодишниот Тагл, кој со Франциск споделува историја на застапување на сиромашните, мигрантите и другите маргинализирани групи, е познат по својот мисионерски дух и пастирски фокус.
Доколку стане јасно дека ниту еден кандидат не може да го освои потребното двотретинско мнозинство, се очекува гласовите да бидат пренасочени кон други кандидати, при што гласачите потенцијално ќе ги обединат своите гласови врз основа на географска припадност, доктринарни афинитети или заеднички јазик.
Други потенцијални кандидати за папа се Французинот Жан-Марк Авелин, Унгарецот Питер Ердо, Американецот Роберт Превост и Италијанецот Пјербатиста Пицабала.
Некои посакуваат новиот папа да ја продолжи визијата на Франциск за поголема отвореност и реформи, додека други копнеат по враќање кон традицијата. Многумина посочија дека сакаат попредвидлив, измерен понтификат.
Почна тридневниот прекин на огнот, засега мирно во украинските градови

Мирно е во украинските градови рано изутрината на 8 мај, откако стапи на сила тридневниот прекин на огнот прогласен од Русија. Засега нема извештаи за напади со дронови со долг дострел или лансирање ракети по последователните ноќи бомбардирање.
Украинските воздухопловни сили, сепак, соопштија дека руските авиони двапати лансирале насочувачки бомби врз регионот Суми во североисточна Украина во раните утрински часови на 8 мај.
Воздухопловните сили соопштија дека првите бомби биле лансирани речиси три часа откако прекинот на огнот стапил на сила. Втората рунда бомби била лансирана во рок од два часа, соопштија на Телеграм.
Нема информации за штети.
Украина не се обврза на прекин на огнот, велејќи дека Путин го објави само за да создаде впечаток дека сака да ја заврши војната.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето вечерно видео обраќање на 7 мај рече дека сирените за воздушен напад се вклучиле низ цела Украина во текот на денот по смртоносните ноќни напади.
„Преку ноќ, имаше уште еден руски напад со ракети и беспилотни летала - балистички напади и повеќе од 140 дронови во една ноќ. Беше гласно во Киев и во другите градови. Трагично, има ранети, има убиени“, рече Зеленски.
Тој исто така, додаде дека Украина стои зад својата понуда да почитува 30-дневен прекин на огнот во војната, која започна целосна инвазија на Украина во февруари 2022 година.
Путин го објави примирјето по повод годишната прослава на Денот на победата во Русија на 9 мај, кога се одбележува крајот на Втората светска војна во Европа.
Украина го отфрли потегот како симболичен и, заедно со Соединетите Држави, продолжува да повикува на минимално 30-дневно примирје.
Почнува изградбата на гасоводниот интерконектор со Грција

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, операторот на системот за пренос на гас АД „Номагас Скопје“ и избраниот изведувач „Рапид Билд“ од Куманово денеска го потпишаа договорот за изградба на гасоводниот интерконектор со Грција.
Според очекувањатана министерката за енергетика, Сања Божиновска, интерконекторот треба да биде ставен во функција во 2027 година.
„Очекуваме изградбата да трае 22 месеци, а интерконекторот да биде ставен во функција во 2027. Со тоа, ние ќе имаме алтернативен влез на природен гас, повеќе избор и сигурност во снабдувањето“, изјави министерката за енергетика Сања Божиновска.
Сопственикот на „Рапид Билд“, Тони Каранфиловски, рече дека неговиот оператор има веќе големо искуство од изградбата на магистралните гасоводи низ земјата. Изведувачот веднаш ќе биде воведен на терен и, како што рече тој, ги има потребните ресурси за работа во сите фази.
Компанијата „Рапид Билд“ на вториот тендер понуди најниска цена од 59,9 милиони евра, што беше за 12 милиони евра пониска од второрангираната понуда на фирма од Србија.
Русија го нападна Киев со беспилотни летала, а украинските сили Москва

Русија и Украина извршија меѓусебни ноќни напади со беспилотни летала врз главните градови, во кои беа повредени луѓе во пожари предизвикани во Киев, додека во Москва не се пријавени повредени или штети.
„Паѓањето остатоци од уништени дронови предизвика пожари во станови и згради во три киевски области“, соопшти украинската воена администрација на социјалните медиуми.
Нападот со беспилотни летала се случи само неколку часа откако Русија испали ракети врз украинскиот главен град.
Пет лица се повредени во киевската област Дњепар, покрај реката Днепар, соопшти на Телеграм Тимур Ткаченко, началник на киевската воена администрација.
Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, процени дека шест лица се повредени во ноќниот напад врз Киев.
Градоначалникот на Москва, Сергеј Собјанин, изјави дека руските единици за воздушна одбрана уништиле најмалку 14 украински дронови по 22 часот, по локално време на 6 мај. Не е пријавена штета.
Руските власти изјавија дека уништиле украински дронови при приближувањето кон Москва, каде што главните аеродроми беа затворени поголемиот дел од ноќта.
Нападот со украински беспилотни летала врз Москва беше трет во три ноќи и тоа во време кога руската престолнина се подготвува да го прослави Денот на победата по повод 80-годишнината од крајот на Втората светска војна.
Рускиот претседател Владимир Путин, кој ќе биде домаќин на лидерите на неколку земји на парадата по повод Денот на победата, повика на прекин на огнот од 8 до 10 мај.
Кинескиот претседател Џинпинг во четиридневна посета на Русија

Кинескиот претседател Си Џинпинг денеска (7 мај) ја почнува четиридневната посета на Москва како највисок државен гостин на комеморацијата на Денот по повод победата во Втората светска војна во Русија.
Според Кремљ, средбите со рускиот претседател Владимир Путин ќе бидат фокусирани на изградбата на долго планираниот втор гасовод за извоз на гас во Кина.
Меѓународните прашања ќе ги вклучуваат војната во Украина и тековните преговори меѓу Русија и САД.
„Путин и Си треба да се сретнат утре (8 мај),“ наведе советникот на Путин за надворешна политика, Јуриј Ушаков.
Си во петок ќе биде гостин на планираната огромна воена парада во Москва.
Русија го слави Денот по повод победата, по повод 80-годишнината од завршувањето на Втората светска војна.
Се очекува руските и кинеските претставници да потпишат неколку договори на владино ниво за време на нивната посета. Според официјалните податоци, обемот на билатерална трговија меѓу Русија и Кина минатата година се зголемил на 245 милијарди долари.
Јахоски излегува од притвор, Апелација ја уважи неговата жалба

Апелациониот суд Скопје ја уважи жалбата на Асмир Јахоски, кој е осомничен во врска со истрагата за набавка на мазут за ТЕЦ Неготино, и ја преиначи одлуката на Кривичниот суд така што мерката „притвор“ се укинува со прифаќање на гаранција со ставање хипотека на имот во износ од 986 илјади евра и готовина во износ од 1,17 милиони евра.
Истовремено на обвинетиот му се определуваат мерки на претпазливост – одземање на патна исправа и јавување во судот.
По жалбата на Јахоски, Апелациониот суд Скопје, како што информира, постапувал на нејавна седница одржана на 6 април годинава.
„Решението на Основниот кривичен суд Скопје, го преиначи на начин што ја укина мерката притвор определена спрема осомничениот А. Ј. од С. со прифаќање гаранција во износ од 986.540 евра, во денарска противвредност од 60.672.235 денари, со ставање хипотека на недвижен имот во корист на Република Северна Македонија и износ од 72.000.000 денари готови пари, во корист на Република Северна Македонија. Истовремено спрема осомничениот А. Ј. од С. се определени мерки на претпазливост: обврска на осомничениот да се јавува повремено на определено службено лице во Основен кривичен суд Скопје и привремено одземање на постојната патна исправа и забрана за издавање на нова патна исправа“, се вели во соопштението од Апелација.
Оттаму информираат дека при одлучувањето, Судот го имал предвид претходно прибавениот позитивен предлог на Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција Скопје и мислењето на Вишото јавно обвинителство Скопје да се уважи жалбата на осомничениот, со прифаќање на понудената гаранција.
„Делот од гаранцијата понуден и прифатен во готови пари од 72.000.000,00 денари претставува паричен износ еднаков на претпоставената штета за која осомничениот се сомничи дека ја сторил во конкретниот кривично правен настан“, се вели во соопштението од Апелација.
Обвинителството на 22 април годинава го услови предлогот на Јахоски, за замена на мерката притвор за Јахиски со банкарска гаранција од 1,16 милиони евра и мерки за претпазливост, додека Кривичниот Совет нс одделението за гонење на организиран криминал и корупција при Основниот Кривичен суд Скопје го одби како неоснован.
Јахоски беше меѓу 11-мина приведени од вкупно 13 осомничени за набавка на мазут со сомнителен квалитет и за перење пари, заедно со сопствениците на компанијата РКМ, Ратко Капушевски и Ерџан Сулкоски, за кои веќе беше одредена мерка притвор.
Перење пари и злоупотреба на службена должност ги поврзува сите осомничени, меѓу кои сопственици на нафтени компании и поранешен директор на ЕСМ, за кои обвинителството се сомнева дека покрај перењето пари, набавувале горива со сомнителен квалитет штетни за животната средина.
Според Обвинителството за гонење на организиран криминал, двајца осомничени во период од 2021 до 2023 година го оштетиле државниот буџет за над 167 милиони евра.
Кривична пријава е поднесена против 13 луѓе и една компанија од Скопје.
Путин: Русија сака „фер“ нуклеарен договор меѓу САД и Иран

Рускиот претседател Владимир Путин му рекол на својот ирански колега Масуд Пезешкијан дека Москва сака „фер“ нуклеарен договор меѓу САД и Иран и дека е подготвена да помогне во унапредувањето на разговорите, соопшти Кремљ.
„Руската страна ја потврди својата подготвеност да придонесе за унапредување на овој дијалог со цел постигнување фер договор врз основа на принципите на меѓународното право“, соопшти Кремљ по телефонскиот разговор меѓу двајцата лидери.
Последната рунда разговори меѓу Техеран и Вашингтон, првично закажана за 3 мај, беше одложена, а медијаторот Оман наведе „логистички причини“ за одложувањето.
Двете земји одржаа три рунди од 12 април, на највисоко ниво откако САД се повлекоа од значајниот договор со Иран во 2018 година, за време на првиот мандат на Доналд Трамп како претседател.
Русија ги продлабочи своите воени и дипломатски врски со Иран откако ја започна својата офанзива врз Украина во февруари 2022 година.
Двете земји, обете под масовни западни санкции, потпишаа стратешко партнерство претходно оваа година.
Неодамна, Москва испрати два авиона за да помогне во гаснењето на пожарот по смртоносната експлозија во најголемото трговско пристаниште во Иран.
Русија претходно ја потврди својата подготвеност да помогне во наоѓањето дипломатско решение за застојот меѓу Вашингтон и Техеран и да игра каква било улога во разговорите.
Мултимедија
Најпосетени
Што треба да знаете